Thứ năm, Ngày 28 Tháng 8 Năm 2014 (10:22 pm)
Trang Chủ THAM KHẢO Thực tiễn pháp lý Bán tân dược có chất gây nghiện

Bán tân dược có chất gây nghiện

Thứ năm, Ngày 05 Tháng 9 Năm 2013

Ngày 28-8 vừa qua, TAND quận 3 đã gửi thông báo là trong vòng bảy ngày tôi phải đến Công an quận 3 trình diện để thi hành án phạt tù.

Ngày 12-4-2006, Công an quận 3 (TP.HCM) kiểm tra, phát hiện bốn người cất giữ từ 1/2 đến 1/4 viên thuốc Subutex. Họ khai mua thuốc ở tiệm thuốc Tây Hương Nhi, đường Nguyễn Thông (quận 3).

Mua bán thuốc tân dược, bị xử tội ma túy

Kiểm tra tiệm thuốc Tây Hương Nhi do ông Nguyễn Văn Sơn làm chủ, Công an quận 3 thu giữ 128 viên thuốc Subutex (chứa thành phần Buprenorphine), Tranxene (chứa Clorazepate), Valium (chứa Diazepam), Gardenal (chứa Phenobarbital)... với tổng trọng lượng 24,2 g.

Theo kết quả giám định, các chất trên nằm trong Danh mục III Nghị định 67/2001 của Chính phủ (chất ma túy độc dược được dùng trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo yêu cầu điều trị). Ông Sơn khai mua các loại thuốc trên ở chợ thuốc Tây quận 10. Ông biết thuốc Subutex dùng để cắt cơn nghiện; thuốc Tranxene, Valium, Gardenal... chữa bệnh viêm dây thần kinh, được mua và uống theo toa bác sĩ.

Ông Sơn bị khởi tố, truy tố về tội mua bán trái phép chất ma túy. Ngày 29-11-2007, TAND quận 3 xử sơ thẩm, nhận định ông Sơn đã mua thuốc có thành phần chất gây nghiện để bán lại kiếm lời mà không tuân thủ quy định của Bộ Y tế nên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma túy. Do chất gây nghiện có trong thuốc là thành phần nguy hiểm không cao, số tiền thu lợi chỉ có 300.000 đồng nên tòa phạt ông năm năm tù.

ban tan duoc thuoc gay nghien

Ông Nguyễn Văn Sơn với thông báo thi hành án của TAND quận 3 (TP.HCM). Ảnh: T.DUNG

Bản án không bị kháng cáo, kháng nghị nên có hiệu lực. Do ông Sơn bị bệnh tim nặng, có đơn yêu cầu nên TAND quận 3 đã cho ông được hoãn thi hành án phạt tù.

Sắp phải thi hành án

Gần một tháng sau phiên xử, ngày 24-12-2007, Thông tư liên tịch số 17 của Bộ Công an - VKSND Tối cao - TAND Tối cao - Bộ Tư pháp đã được ban hành.

Theo hướng dẫn của thông tư thì thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là để chữa bệnh (chỉ chứa một hàm lượng nhất định chất ma túy) và được quản lý theo quy chế quản lý dược phẩm của Bộ Y tế. Người nào không thuộc đối tượng quy định tại Điều 201 BLHS (tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng thuốc gây nghiện hoặc các chất ma túy khác) mà vi phạm trong việc sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần nhằm mục đích kinh doanh thuốc chữa bệnh hoặc để chữa bệnh thì bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một tội phạm tương ứng khác không phải là tội phạm về ma túy (ví dụ tội kinh doanh trái phép...). Nếu theo thông tư này mà người phạm tội đã bị kết án không phải chịu trách nhiệm hình sự thì giải quyết theo thủ tục miễn chấp hành hình phạt.

Ông Sơn kể lúc đó mình không hề biết để kêu cứu dù trường hợp của ông được miễn chấp hành hình phạt theo Thông tư 17. Đến cuối năm 2010, Pháp Luật TP.HCM khởi đăng loạt bài phản ánh các trường hợp tương tự của ông, sau đó đã có bảy phạm nhân được tòa án các tỉnh, thành nơi giam giữ họ xem xét trả tự do theo Thông tư 17.

Ông Sơn nghẹn ngào: "Tôi đọc báo thấy có những người mua bán thuốc hướng tâm thần với số lượng gấp cả trăm lần tôi còn được trả tự do. Như người sắp chết đuối vớ được phao, tôi làm đơn gửi TAND quận 3 xin giải quyết cho tôi miễn chấp hành hình phạt tù. TAND quận 3 hướng dẫn vấn đề này thuộc thẩm quyền của TAND TP.HCM. Tôi nhiều lần gửi đơn đến TAND TP.HCM, TAND Tối cao nhưng không được hồi âm. Tháng 3-2013, tôi gửi đơn cho bà Võ Thị Dung, đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM kêu cứu nhưng đến nay cũng không có kết quả. Ngày 28-8 vừa qua, TAND quận 3 đã gửi thông báo là trong vòng bảy ngày tôi phải đến Công an quận 3 trình diện để thi hành án phạt tù...".

Ngóng chờ cơ quan chức năng

Trước đây, tháng 3-2012, TAND Tối cao đã có văn bản chỉ đạo TAND các tỉnh, thành phối hợp với VKS và công an cùng cấp rà soát để quyết định miễn chấp hành án phạt tù cho các trường hợp như ông Sơn. Nhưng cho đến nay, không chỉ có ông Sơn mà còn nhiều phạm nhân khác cũng chưa được giải quyết.

Như chúng tôi đã phản ánh, trước khi Thông tư 17 ra đời, các cơ quan bảo vệ pháp luật mặc nhiên xem mọi hành vi mua bán trái phép thuốc tân dược có chứa thành phần ma túy (dù chỉ kinh doanh kiếm lời đơn thuần) đều phạm tội mua bán trái phép chất ma túy theo Điều 194 BLHS. Điều đáng nói là cả BLHS năm 1999 lẫn các văn bản pháp luật liên quan đều không hề có quy định nào cho phép đánh đồng hành vi mua bán trái phép thuốc tân dược có chứa một hàm lượng nhất định các chất ma túy với hành vi mua bán trái phép chất ma túy.

Một số ý kiến lý giải điều này xuất phát từ yêu cầu phòng, chống tội phạm về ma túy lúc đó, thể hiện thái độ kiên quyết bài trừ ma túy. Nhìn nhận lại, có thể coi đây là hạn chế lịch sử trong nhận thức thực tế thời đó về Điều 194 BLHS do chưa có hướng dẫn rõ ràng. Chỉ đến khi liên ngành ngồi lại thống nhất ban hành Thông tư 17 thì mới có sự nhận thức lại.

TAND Tối cao đã có văn bản chỉ đạo tòa án các địa phương rà soát để quyết định miễn chấp hành hình phạt tù theo Thông tư 17. Tại sao đến nay vẫn còn những người phải chuẩn bị vào tù hoặc chờ được trả tự do dù có đủ điều kiện để được miễn chấp hành hình phạt?

Ba trường hợp khác đang phải thụ án

Trước đây, có ba phạm nhân mua bán thuốc tân dược bị xử tội ma túy là Hứa Văn Vấn, Lê Hoàng Thiện, Trần Văn Thành được Ban giám thị Trại giam Xuyên Mộc đề nghị TAND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu miễn chấp hành án phạt tù theo Thông tư 17. Tuy nhiên, chánh án TAND Bà Rịa-Vũng Tàu có văn bản trả lời là không chấp nhận.

Nghiên cứu vụ việc của ba phạm nhân, tôi thấy họ đủ điều kiện miễn chấp hành hình phạt theo Thông tư 17 như bảy phạm nhân khác mà tôi từng kiến nghị và được viện trưởng VKSND Tối cao, chánh án TAND Tối cao giải quyết. Tôi đề nghị TAND Tối cao tiếp tục nhắc nhở tòa án các tỉnh, thành và ấn định thời gian rà soát, giải quyết dứt điểm cho các phạm nhân thuộc diện Thông tư 17 để họ sớm đoàn tụ với gia đình.

Nguyên đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh NGUYỄN ĐÌNH XUÂN (người trực tiếp kiến nghị TAND Tối cao xem xét trả tự do cho bảy phạm nhân và tất cả đều đã được giải quyết)

Không phù hợp

Tôi đã chuyển đơn của ông Sơn đến TAND TP.HCM. Sau đó, TAND TP.HCM thông báo cho tôi biết là đã xin ý kiến của TAND Tối cao về trường hợp của ông Sơn nhưng chưa được trả lời. Theo tôi, khi chưa có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền mà TAND quận 3 lại ra quyết định thi hành án là không phù hợp. Tôi sẽ kiến nghị TAND TP.HCM dừng thi hành án đối với ông Sơn để chờ ý kiến của TAND Tối cao.

Đại biểu Quốc hội VÕ THỊ DUNG

phapluattp.vn